Category

Sinhala Articles

Curated stories exploring this theme.

127 articles

Apr 22, 2026

ප්‍රකාශනයේ නිදහස; සදාචාරාත්මක, සමාජීය, සහ නීතිමය සීමා

ප්‍රකාශනයේ නිදහස ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජයේ මූලික ගලක් ලෙස පුළුල් ලෙස සලකනු ලබන අතර, පුද්ගලයන්ට අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමට, අධිකාරියට අභියෝග කිරීමට සහ පොදු ජීවිතයට සහභාගී වීමට හැකියාව ලබා දෙයි. එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් පිළිබඳ විශ්ව ප්‍රකාශනය (19 වන වගන්තිය) වැනි ප්‍රධාන ජාත්‍යන්තර මෙවලම්වල එය ආරක්ෂා කර ඇති අතර, එය “ඕනෑම මාධ්‍යයක් හරහා තොරතුරු සහ අදහස් සෙවීමට, ලබා ගැනීමට, සහ ලබා දීමට” ඇති අයිතිය තහවුරු කරයි. කෙසේ වෙතත්, මෙම නිදහස නිරපේක්ෂ හෝ සීමා රහිත එකක් නොවේ.

By ධම්ම දිසානායක

Apr 07, 2026

ඉන්දියාවේ ව්‍යවස්ථා වීරයා ; බීම්රාවෝ අම්බෙඩ්කාර්

ශ්‍රී ලංකාව සඳහා උචිත ව්‍යවස්ථාවක් පිළිබඳ සංවාදය විවිධ මානයන් ඔස්සේ තවදුරටත් ඉදිරියට විකාශනය වෙමින් තිබේ.එහිදී මෙරට ව්‍යවස්ථා සංශෝධන ක්‍රියාවලියෙහිලා පාදක කරගත හැකි ජාත්‍යන්තර තළයේ මාර්ගෝපදේශයන් කවරේදැයි විමසා බලන විට ශ්‍රී ලංකාවෙහි අසල්වැසියා වන ඉන්දියාව ඉදිරියෙන්ම සිටින සිටින බව නිරීක්ෂණය වේ.ඉන්දියාවේ ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය පිළිබඳ සාකච්ඡාවක් - ආචාර්ය බී.ආර්.අම්බෙඩ්කාර් ⁣පිළිබඳ සඳහනකින් තොරව ඉදිරියට ගෙන යා නොහැකිය

By ධම්මික සෙනෙවිරත්න

Mar 31, 2026

විධාන රාජ්‍යය, නිර්බාධ රාජ්‍ය, සහ නියාමන රාජ්‍යය: අපි කොතැනද?

ලංකාවේ රාජ්‍ය ප්‍රතිසංස්කරණ පිලිබඳ ප්‍රතිපත්ති සංවාදය තුළ වැඩි ඉඩක් ගෙන ඇත්තේ රාජ්‍ය ආකෘතිය හෝ බලය බෙදීම හෝ මධ්‍යගත කිරීම පිලිබඳ සංවාදය මිස එහි  දර්ශනය, පටිපාටි, සහ අන්තර්ගතය ගැන නොවේ. එනම් පවත්නා රාජ්‍ය සහ ආණ්ඩු ආකෘතිය ප්‍රතිසංස්කරණයට ලක් කොට පවත්නා තත්ත්වය කළමනාකරණය හෝ පවත්වාගෙන යාම පිලිබඳ සංවාදය ය.

By ධම්ම දිසානායක

Mar 23, 2026

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය-ඊශ්‍රායල-ඉරාන යුද්ධයේ සැබෑ පරාජිතයින් කවුද? තුන්වන ලෝක දෘෂ්ටියකින් විශ්ලේෂණයක්

ඇමරිකා-ඊශ්‍රායල-ඉරාන යුද ගැටුමක සැබෑ පරාජිතයින් වන්නේ සටන් බිමේ පාර්ශවයන් නොව, එහි ආර්ථික හා සමාජීය කම්පනවලට ලක්වන තුන්වන ලෝකයේ ජනතාවයි.

By ධම්ම දිසානායක

Mar 14, 2026

ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය නව ලෝක පර්යායකට මඟ පාදයිද?

ප්‍රධාන යුද්ධ බොහෝ විට ලෝක ඉතිහාසයේ හැරවුම් ලක්ෂ්‍ය සඳහා හේතු වී ඇති අතර, ගෝලීය දේශපාලන ව්‍යුහයන්, ආර්ථික පද්ධති, සහ ජාත්‍යන්තර සන්ධාන නැවත සකස් කර ඇත, ප්‍රතිව්‍යුහගත කර ඇත. එබැවින් එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය ඉරානයට එරෙහිව ආරම්භ කළ යුද්ධය තීරණාත්මක ප්‍රශ්නයක් අප හමුවේ තබා ඇත. එනම් මෙම ගැටුම පවතින ජාත්‍යන්තර පර්යාය/පිළිවෙල පරිවර්තනය කර ලෝක ඉතිහාසයේ නව අවධියක් ආරම්භ කරයීද? යනු එම ප්‍රශ්නය ය

By ධම්ම දිසානායක

Mar 11, 2026

ශ්‍රී ලංකාවේ අනාගත ගල් අඟුරු ආශ්‍රිත දූෂණ හා පාඩු වැළැක්වීම: ප්‍රතිපත්තිමය විශ්ලේෂණයක්

මේ දිනවල ශ්‍රී ලංකාවේ ගල් අඟුරු ප්‍රසම්පාදනය වටා ඇති මතභේදය - විශේෂයෙන් ලක්විජය (නොරොච්චෝලේ) ගල් අඟුරු බලාගාරයේ සැපයුම් දාමය හා සම්බන්ධ පාඩු - දැඩි ලෙස මහජන මාධ්‍ය (සමාජ මාධ්‍ය) සහ ප්‍රධාන දහරාවේ මුද්‍රිත මාධ්‍යවල අවධානයට ලක් වී ඇත. වැරදි කළමනාකරණය, තාවකාලික ප්‍රසම්පාදනය, මිල හැසිරවීම, සහ දුර්වල අධීක්ෂණ යාන්ත්‍රණයන් හේතුවෙන් ඇති වූ මූල්‍ය අලාභයේ දැවැන්ත බව රජයේ බලධාරීන් විසින්ම පිළිගෙන ඇත.

By ධම්ම දිසානායක

Mar 11, 2026

“දවසේ වෙඩි නැති නීති ගරුක සමාජයක් සඳහා”

නීතියේ ආධිපත්‍යය, ඉහළ යන අපරාධ රැල්ල, භීතිය,  සහ අපරාධ වැළැක්වීමේ ඵලදායීතාවය පිළිබඳ ප්‍රශ්න ශ්‍රී ලංකාව කලක සිට අත්විඳිමින් සිටියි. සියලුම පුද්ගලයින් සහ ආයතන සාධාරණ, පොදු, සහ අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක වන නීතිවලට වගකිව යුතු බවට වන මූලධර්මයක් ලෙස, නීතියේ ආධිපත්‍යය, සමාජ සාමය සහ මහජන විශ්වාසය පවත්වා ගැනීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වේ. කෙසේ වෙතත්, දූෂණය, යුක්තිය පසිඳලීමේ ක්‍රමයේ ප්‍රමාදයන්, දේශපාලන මැදිහත්වීම්, සහ නීතිය අසමාන ලෙස ක්‍රියාත්මක කිරීම පිළිබඳ කනස්සල්ල බොහෝ පුරවැසියන්ට අදාලය.

By ධම්ම දිසානායක

Feb 20, 2026

වර්ජනයක් යනු කුමක්ද

ලංකාවේ ප්‍රථම විධිමත් වැඩ වර්ජනය වූ 1893 මුද්‍රණ කම්කරු වැඩ වර්ජනයේ සිට මේ දක්වා සංවාදයට සහ ප්‍රතිපත්තිමය අවධානයට ලක් නොවූ කරුණක් වනුයේ වෘත්තීය අරගල ක්‍රියාකාරකම් පදනම් විය යුතු සදාචාරාත්මක වගකීම් ය. නමුත් ලංකාවේ වාමාංශික, සහ දක්ෂිනාංශික වෘත්තීය සංවිධාන සියල්ලම මේ ගැන සැලකිල්ලක් දක්වා නැති තරම්ය. මෙය වැඩ වරන්නන්ගේ පාර්ශවයට මෙන්ම කළමනාකරණ පාර්ශවයට ද අදාලය. මෙම ලිපිය වැඩ වර්ජන සහ සදාචාරාත්මක වගකීම් රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති සංවාදයට එකතු කිරීමේ අරමුණින් කෘත්‍රිම බුද්ධි සහය ද සහිතව සකස් කරන ලද ලිපියකි.

By ධම්ම දිසානායක

Feb 10, 2026

ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටකට නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් අවශ්‍ය වන්නේ ඇයි?

78 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව දේශපාලන, ආණ්ඩුකරණ, පමණක් නොව සමාජ යුක්තියුක්තතාවද අහිමි කරගත් එකකි; ජන විශ්වාසය සහ ගෞරවය අහිමිකරගත් එකකි.

By ධම්ම දිසානායක